Gürcan Banger: Blog

Yenilikçilik

Gürcan Banger

Facebook’ta paylaş

Latince’de “innovare” sözcüğü, “yeni ve değişik bir şey yapmak” anlamına gelir. Batı dillerini yoğun biçimde etkileyen Latince’de kök bulan bir sözcüktür “inovasyon”. İngilizce’de “innovation” olarak yazılıyor. Türkçe’de ise inovasyon veya innovasyon olarak kullanılıyor. Bu kavramı “yenilenme” veya “yenilikçilik” olarak kullanmak yaygınlaşmaya başladı. Muhtemelen kavramı daha iyi ve sağlam ifade edecek yeni bir Türkçe sözcüğe ihtiyaç var. Çünkü aynı sözcüğü, birden fazla farklı veya benzer anlama gelecek biçimde kullandığımızda dilde (Türkçe’de) bir netsizlik ve anlam karmaşası oluşuyor.

İnovasyon kavramının gündeme gelişinde, bilim ve teknolojideki ilerlemeler önemli bir yer tutuyor. Sözcüğün kullanılmaya başlamasının, bilişim ve iletişim teknolojilerindeki ilerlemelerle çakışması da ilginç bir paralellik olarak dikkati çekiyor. İnovasyon kavramı; yaygın olarak, ”bilim ve teknolojinin ekonomik ve sosyal yararlar sağlayacak biçimde yenilikçi üretimi ve kullanımı” anlamına geliyor. Dolayısıyla bu kavram ile, bir iş ortamında sadece yeni makina ve donanımının bulunması değil; yeni iş ve yaşam modellerinin uygulanması da söz konusu ediliyor. Örneğin önceki yazılarımdan birinde; firmaların kendi piyasa ve müşteri özelliklerini araştırarak farklı ürünlerle farklı fiyat ve beğeni düzeylerine hitap etmek üzere yeni pazarlar bulabileceklerinden, bunun da “alt-pazar yenilikçiliği” olarak isimlendirildiğinden söz etmiştim.

Bir kesim kişi ve kuruluşta; yenilikçilikten, bilimsel ve teknolojik yaklaşımlardan korkulur. Kimi patron ve yöneticiler, kendi anlamadıkları donanım ve iş modellerinin iş yaşamlarında bulunmasından hoşlanmaz. Ailenin ikinci kuşağından başlayarak aile işletmelerinin hızla yok olmasının arkasındaki nedenlerden birisi, bu yenilikçilik karşıtı bakış açılarıdır. Bugünün ağır rekabet koşullarında inovasyonun farkında olmadan ve ondan uzak kalmaya çalışarak ayakta kalmak, neredeyse mümkün değildir. Çünkü ister birey, ister bir kurum olarak bugünün rekabet ortamında ayakta kalmayı sağlayacak olan temel motif, farklılaşmadır. Bu farklılaşmayı ise yaratacak olan yeniliklerin adıdır inovasyon. Bu gücü (inovasyonun gücünü) elde tutmak için en önemli silah ise, hiç kuşkusuz eğitimdir.

Bu arada; aklımdaki bir konuyu akamedisyen veya araştırmacı arkadaşlarımla paylaşmak isterim. Başta kamu birimleri olmak üzere; özel sektör firmaları ve sivil toplum kuruluşları arasında yerel düzeyde inovasyon konusunda yapılacak bir araştırma (örneğin tez çalışması) ilginç sonuçlar verebilir. “Bu kavram ne kadar anlaşılmıştır, inovasyona bakış açısı nedir, bu yönlü çalışmalar var mıdır” gibi sorulara alınabilecek cevaplar, Eskişehir ekonomik ve sosyal yaşamının “yenilikçilik haritasının” çıkarılmasında yararlı olacaktır. Bu tür sorgulama çalışmalarının, kişi ve kuruluşları olumlu yönde özendirici etkileri olduğuna inanıyorum.

Geçmiş yıllarda kalite kavramı, bir reklam ve iletişim unsuru olarak kullanılırdı. O dönemde kaliteli olmak, tercih edilmek için kullanılan iddialardan birisi olarak yer alırdı. Bugün ise kalite, artık bir ayırt edilme noktası yaratmıyor. Piyasayı dolduran tüm niteliksiz ürünlere rağmen; artık kalite, ürün veya hizmetin vazgeçilmez bir özelliği olarak kabul ediliyor. Eğer farklılık fiyatta yaratılmak istenirse bu kez de, bir “kârsızlık bataklığına gömülüyor” firmalar. Özetle; kalite iddiasının ve fiyat indiriminin dışında bir farklılık yaratmak gerekiyor. Bu farklılığı yaratmanın yolu da, büyük ölçüde inovasyondan geçiyor.

Farklılık yaratma konusunu, sadece sanayi ve ticaret alanlarına indirgemek de haksızlık olur. İnovasyon temelli farklılaşma, kişiler ve kuruluşlar için artık günlük yaşamın bir parçası olmak zorundadır.