Bu Ne Biçim “Kalite”?
Gürcan Banger
Facebook’ta paylaş
Twitter’da paylaş
Duygu Güncesi
Bir grup karşısında yönetim becerileri veya yönetim kültürü konularında bir konuşma yaparken; konu, kaliteye geldiğinde “Kalite nedir?” diye sormam, bende bir alışkanlık haline dönüştü. Çoğu zaman doğruya yakın cevapları almak zor oluyor. Hatta cevap almanın mümkün olmadığı zamanların sıklıkta olduğunu söyleyebilirim.
Çok sık kullandığımız halde kalitenin tanımını söyleyebilmekte zorluk çekiyoruz. Aslına bakarsanız; kalite konuları ile ilgilenmeye başlamadan önce ben de cevap vermekte zorluk çekebilirdim. Belki kalitenin ‘iyi bir şey’ olduğunu söyleyebilirdim ama doğru kabul edilebilecek bir cevap bulmakta da hayli zorlanırdım.
Teknik bir dille tanımlamak istersek; kalite, bir ürün veya hizmetin belirlenen veya istenen ihtiyaçları karşılama yeteneğine dayanan özelliklerinin toplamıdır. Bunun, akılda tutulması kolay bir tanım olmadığı ortada. Daha basitleştirerek söylersek; kalite, bir ürün veya hizmetin müşterilerin ihtiyaç, istek ve beklentilerini karşılamadaki uygunluk derecesidir.
Eğer bir işletmenin tamamı, kalitenin üretilmesi sürecine katılıyorsa, böyle oluşturulmuş kalite kavramına (basit olarak) ‘toplam kalite’ adı verilir. Bir işletmenin yönetim modeli, toplam kaliteyi üretecek biçimde düzenlenmişse, bu felsefeye de ‘toplam kalite yönetimi’ denir. Nasıl ki, ürünlerin niteliklerini belirlemek üzere hazırlanmış standartlar varsa, kuruluşların toplam kalite yönetimi uygunluğunu kurmak, geliştirmek, iyileştirmek ve belirlemek için de standartlar mevcuttur. Bunlardan birisi, ISO 9000 Kalite Yönetimi standardıdır.
Küreselleşmenin etkilerinden birisi olarak, kalitenin bizzat kendisi yaygın bir ‘zorunlu standart’ haline geldi. Artık kalite olmak, kendi başına bir farklılık yaratmıyor. Kaliteli olmak iş dünyasının bir zorunluluğu halini aldı. Küresel pazarlarda yer alabilmek için ise kalitenin belgelenmesi gerekiyor.
Kaliteyi belgelemek, bizim ülkemizde başlı başına bir ‘iştir’. Öncelikle; işletme sahipleri, kalite belgesini ancak zorunlu oldukları için isterler. Ya ihaleye girmek için gerekiyordur ya da birlikte iş yaptıkları bir firma zorunlu tutmuştur. İkincisi; yöneticiler ve çalışanlar, kalite standardının mecbur kıldığı işleri yapmaktan hiç hoşlanmazlar. Çünkü verilere dayalı çalışma, hedefler koyma ve izleme veya kayıt altına alma, alaturka iş modelinin bir parçası değildir. Firmalarımız kolaycı, tembel veya kayıtsız olmayı tercih ederler. Kalite sertifikası, onlar için çoğu zaman bir kâğıt parçasıdır.
Her ne kadar okullarımızda kalite konusunda eğitimler verilse de, bunlardan yararlanarak bir kalite yönetim sistemi kurmak mümkün değildir. Benzer biçimde; aynı konuda dışarıdan alınan eğitimler de (çoğu zaman) uygulamaya yönelik değildir. Dolayısıyla pek çok firma, ihtiyaç duyduğu kalite yönetim sistemini bir danışmanlık ve eğitim firmasından destek alarak kurmayı dener. İşte; büyük felaketin kendini ortaya koyduğu noktalardan bir diğeri burasıdır.
Geçtiğimiz günlerde büyük bir firmanın kalite el kitabını inceleme fırsatı buldum. Kitabın 1-2 yerinde firmanın adı yazmasaydı, kitabın o firmaya ait olduğunu anlamam mümkün değildi. Öyle anlaşılıyor ki; kalite sistemi dokümantasyonu konusunda bir ‘fotokopi sektörü’ oluşmuş. Sadece birkaç cümleyi değiştirerek aynı dokümanları pek çok firmaya uygulayan bir sahteci sektör yaratılmış. Dolayısıyla bu durumda kalite belgesi, kâğıt parçası olmanın ötesine geçemiyor.
Bilişim gibi bir ileri teknoloji sektöründe yozlaşmayı yıllardır yaşıyoruz. Öyle anlaşılıyor ki; son yıllarda danışmanlık ve eğitim sektöründe de benzer yozlaşma eğilimleri var. Ama bu sorun, sadece bu sektöre zarar vermiyor; aynı zamanda sertleşen rekabet dünyasında tüm sektörlerin ve firmaların pozitif gelişmesinin önünü kesiyor.
* * *
http://www.gurcanbanger.com (Kişisel Internet sitesi)
http://www.duyguguncesi.net (Duygusal yaşam yazıları) *** YENİ ***
http://gurcanbanger.wordpress.com (Zihin tazeleme yazıları)
http://duyguguncesi.wordpress.com (Duygusal yaşam yazıları)
http://gurcanbanger.blogspot.com (2Eylul Gazetesi günlük köşe yazıları)
http://gurcanbanger.wordpress.com (2Eylul Gazetesi günlük köşe yazıları)
http://ikieylul.wordpress.com (2Eylul Gazetesi günlük köşe yazıları)
